Een van de belangrijkste speerpunten van Descart is het thema-onderwijs. Naast de reguliere lessen werken we met vakoverstijgende thema’s. Deze thema’s geven betekenis aan de lesstof bij alle schoolvakken. De nadruk ligt op het leren van onderzoeksstrategieën, creativiteit en het leren stellen van kritische vragen. We dagen leerlingen uit om op gerichte wijze te bouwen aan hun eigen visitekaartje. Om te laten zien wie ze zijn, waar ze voor staan en waartoe ze in staat zijn. Ze bouwen vijf jaar lang aan hun eigen portfolio. Bij alle thema’s horen excursies, workshops en gastsprekers.
Ons onderwijs heeft een cyclus van ongeveer tien weken, waarin telkens een ander thema centraal staat. Denk aan uitvindingen, filosofie of duurzaamheid. De meesterproeven van je thema’s verzamel je in je eigen portfolio, dat steeds meegaat naar het volgende leerjaar. De thema’s worden geopend met een kwartaalopening. We dagen leerlingen uit om ambities uit te spreken er op te reflecteren en ze te verdiepen.
Tienerbrein
Tieners leren anders dan basisschoolkinderen, simpelweg omdat hun brein in een andere ontwikkelingsfase zit. Zo hebben tieners meer behoefte aan het leggen van verbanden. Associatief leren noemen we dat. Doordat leerlingen langer met een thema aan de slag gaan bij álle vakken is er meer ruimte voor verdieping en leren ze verbanden zien.
Kenmerkend voor het tienerbrein is het ‘use it or lose it’-principe. Tieners zijn ontzettend goed in (voor hen) oninteressante zaken meteen weer vergeten. Klinkt dat bekend? Een hele handige eigenschap, maar het vraagt wel om een andere aanpak van de ouders, verzorgers en leraren. Het helpt ontzettend als nieuwe kennis past in de belevingswereld van tieners.
Het is voor tieners veel belangrijker dan voor volwassenen dat ze door leeftijdsgenoten gezien en gehoord worden. Het tienerbrein kan namelijk negatieve gevoelens, zoals afwijzing, nog moeilijk onderdrukken. Feedback geven en ontvangen gebeurt met het portfolio van Descart daarom in een veilige en sociale context.
Bij het portfolio wordt de leerling begeleid om op een verantwoorde manier risico’s te nemen tijdens het leren. Als je nieuwe dingen doet, kom je tot ontwikkeling!
Leren in samenhang
We zouden het naar verbanden snakkende tienerbrein tekortdoen door schoolvakken als losse eilandjes aan te bieden. Het portfolio van Descart biedt een context waarbinnen de verschillende vakken met elkaar verbonden worden. Het schooljaar van Descart bestaat uit vier kwartalen. Elk kwartaal duurt ongeveer acht weken en leunt op een centraal thema. Enkele thema’s zijn bijvoorbeeld: Ontdekken, Aanpassen of Identiteit. Deze thema’s passen in de belevingswereld van tieners en nodigen uit om verbanden te leggen.
Voorbeeld
Tijdens het thema ‘Aanpassen’ ontdekken leerlingen bij aardrijkskunde hoe mensen wereldwijd met natuurrampen omgaan. Daarbij leggen ze het verband met de actualiteit, bijvoorbeeld door aandacht te geven aan recente rampen en de rol van klimaatverandering. Vanuit hier is het een kort lijntje met geschiedenis, waar de leerlingen erachter komen dat volkeren zich al eeuwenlang al dan niet aanpassen. Soms met succes, soms leidend tot de ondergang van een cultuur.
Door de samenhang begrijpen leerlingen waarom ze iets moeten leren en pikken nieuwe leerstof sneller op.
Kwartaalopening
Tijdens de kwartaalopening opent een leerjaar gezamenlijk het thema. Hierbij draait het nog niet om nieuwe dingen leren, maar om enthousiast worden. Door een ludieke en creatieve activiteit of gebeurtenis op school raken leerlingen bij het thema betrokken.
Wat je doet, doe je goed
Descart is zes jaar lang intensief begeleid door IMYC. Het curriculum heeft Descart niet zomaar in handen gekregen. IMYC werkt alleen met gecertificeerde trainers die de trainingen voor leraren, coördinatoren en directeuren verzorgen. IMYC Nederland is onderdeel van Great Learning Nederland B.V., waartoe ook IPC Nederland behoort, met zo’n 400 basisscholen. Wereldwijd werken scholen in meer dan 90 landen met IPC en IMYC.
